Egungo egoera eta etorkizuna Euskadin
Energia geotermikoa iturri berriztagarria da, eta Lurraren barruko beroa aprobetxatzen du eraikinak klimatizatzeko, ur bero sanitarioa sortzeko eta, kasu batzuetan, bai eta elektrizitatea sortzeko ere.
Geotermia-motak, lurpeko tenperaturaren arabera
- Tenperatura txikia: Ezin hobea da etxebizitzak eta eraikinak klimatizatzeko eta ur bero sanitarioa ekoizteko.
- Zuzeneko erabilera: Prozesu industrialetan eta zuzeneko klimatizaziorako erabiltzen da.
- Tenperatura handia: Elektrizitatea sortzeko aukera ematen du.
Geotermia munduan
Geotermia funtsezko energia-iturri gisa finkatu da mundu osoan, bereziki tenperatura txikiko aplikazioetan. Gaur egun, 130 GW termiko baino gehiago daude instalatuta, eta batez ere eraikinak berotzeko eta hozteko erabiltzen dira. Amerika da geotermiaren bidezko ekoizpen elektrikoaren buru; Europan eta Asian, berriz, zuzeneko klimatizaziorako erabiltzen da batez ere, eta Europan oso ugari dira barrutietako berokuntza-sareak. Espainian ere garapen handia izan da: urtean 4.000 bero-ponpa geotermiko baino gehiago instalatzen dira, eta guztira 200 MW termiko inguruko potentzia dute.
Geotermia Euskadin (2024. urtea)
Euskadin, hedabidean dagoen energia-iturri gisa finkatzen ari da geotermia. 2024an 1.300 instalazio geotermiko baino gehiago daude, batez ere etxebizitzetan eta zerbitzu-eraikinetan. Horrek esan nahi du asko erabiltzen dela bizitegi-sektorean (erabileraren % 70); zerbitzuetan, berriz, % 25 eta industrian % 5. Gaur egungo potentzia instalatua 39 MWera iristen da, baina 2030era begira Euskadiko Energia Estrategiak asmo handiko helburu bat ezarri du: ahalmen hori sei aldiz baino gehiagoz biderkatzea, 250 MWera iritsi arte, energia-eredu jasangarriagorako trantsizioa bultzatzeko.
Zergatik egin geotermiaren aldeko apustua?
Geotermia apustu egokia da klimatizaziorako energia berriztagarri gisa, abantaila paregabeak eskaintzen baititu beste teknologia batzuen aldean. Edozein lekutan erabil daitekeen iturria da, eta, horri esker, hiri-inguruneetan, landa-inguruneetan edo industria-inguruneetan jar daiteke. Gainera, oso moldakorra da: instalazio bakar batekin berokuntza, hozte-sistema eta energia termikoaren biltegiratzea estal daitezke. Gainera, beste energia berriztagarri batzuekin konbinatzeko eta hondar-beroak aprobetxatzeko duen gaitasunari esker, konponbide eraginkorra eta integratzailea da. Azkenik, teknologia erraza du eta eskuragarria da: etxebizitzetan, nahikoa da aldez aurretik azterketa bat egitea eta eskariari egokitutako truke-zirkuitua instalatzea, eta, beraz, konplexutasun tekniko handirik gabe ezar daiteke.
Geotermiaren etorkizuna Euskadin
Geotermiaren etorkizuna Euskadin aukera estrategikoa da energia-eredu eraginkorragorantz eta jasangarriagorantz aurrera egiteko. Hazteko potentzial handiena tenperatura txikiko geotermian dago, eraikinak klimatizatzeko irtenbide ezin hobea baita, emisio eta kostu txikiagoekin. Kalitate-estandar handiagoak lortzen ari da teknologia, eta, horri esker, errazagoa da etxeetan eta enpresetan ezartzea. Beraz, aukera fidagarri eta eskuragarria da iturri hori.
Gainera, geotermia funtsezkoa izango da beroaren kudeaketa adimendunean eta energiaren metaketan, eta baliabide berriztagarrien erabilera optimizatzen lagunduko du. Filosofia horren arabera, Euskadik tenperatura txikiko bero- eta hotz-sareen proiektu berritzaileak bultzatzen ditu, hala nola Arkauteko Granja Ereduan, Deustuko Unibertsitatearen Donostiako Campusean eta Bilboko Zorrotzaurre uharteko hirigintza-garapen berrian garatutakoak. Etorkizunerako bidea markatzen dute ekimen horiek, eta bide horretan geotermia protagonista izango da lurraldearen trantsizio energetikoan.
