Biomasa energia-iturri berriztagarria da, material organikoetatik datorrena, baina biomasa guztia ez da berdina. Formaren eta erabileraren arabera, bi multzo handi ditugu:
Biomasa solidoa
Ezagunena da eta landare-hondakin, egur, pellet, ezpal edo nekazaritzako hondakin gisa aurkezten da. Batik bat galdara eta berogailuetan beroa sortzeko erabiltzen da, bai etxeetan, bai industria-instalazioetan. Era berean, errekuntza bidez elektrizitatea sortzeko instalazioetan edo kogenerazio-sistemetan ere erabil daiteke. Biomasa solidoaren abantaila da tokiko baliabideak aprobetxatzen dituela eta erregai fosilekiko mendekotasuna murrizten duela.
Biomasa solidoa naturan baso-hondakin, labore energetiko edo nekazaritzako elikagaien industriako azpiproduktu moduan dagoenez, biomasa solido hori aprobetxatzeko bilketa egokia, aurretiazko tratamendua (hala nola lehortzea edo trinkotzea) eta efizienteki erabiltzeko egokitutako teknologia behar dira.
Erregai fosilek ez bezala, biomasa erabiltzean askatzen den CO₂-a aurrez hartu dute landareek hazi bitartean, eta, beraz, emisioen balantze neutroa izan dezake, modu jasangarrian kudeatuz gero.
Biomasa gaseosoa
Oxigenorik gabe materia organikoa deskonposatzetik lortzen da, digestio anaerobioa izeneko prozesu batean. Prozesu horrek biogasa sortzen du, metanoaren eta karbono dioxidoaren nahasketa bat. Biogasa araztuz gero, biometano bihurtzen da, gas naturalaren antzeko kalitatea duen gas berriztagarria, sarean injektatu daitekeena edo ibilgailuetan erregai gisa erabil daitekeena. Gainera, biomasatik bioerregai likidoak ere lor daitezke, hala nola biodiesela edo bioetanola, garraiorako erabilgarriak.
Laburbilduz: biomasa solidoa zuzenean erretzen da beroa eta elektrizitatea sortzeko; aldiz, biomasa gaseosoa erabilera moldakorragoak izan ditzaketen gas eta erregai bihurtzen da, hala nola garraiatzea edo sare energetikoetan injektatzea.
Prozesu aurreratuak: Gasifikazioa eta biomasaren pirolisia
Biomasaren gasifikazioa prozesu termokimiko bat da, eta material organikoak (hala nola egurra, nekazaritzako hondakinak edo baso-hondakinak) syngas izeneko errekuntza-gas bihurtzen ditu. Gas hori karbono monoxidoz (CO), hidrogenoz (H₂) eta metanoz (CH₄) osatuta dago, neurri txikiagoan dauden beste osagai batzuekin batera. Gasifikazioa tenperatura altuetan egiten da (700–1.000°C) oxigeno mugatuko baldintzetan, errekuntza osoa saihestuz. Syngas delakoa elektrizitatea eta beroa sortzeko erabil daiteke, edo erregai sintetikoak eta hidrogeno berdea ere sortzeko lehengai gisa. Teknologia hori zuzeneko errekuntzarekin alderatuta emisioak murrizteagatik eta bestela baztertu egingo liratekeen hondakinak aprobetxatzeagatik nabarmentzen da.
Bestalde, biomasaren pirolisia materia organikoa inolako oxigenorik gabe berotzean datza, normalean 300°C eta 700°C artean. Prozesu horrek biomasa hiru produktu nagusitan deskonposatzen du: biotxarra (karbono askoko solidoa), bioolioa (bioerregai gisa findu daitekeen likidoa) eta sintesi-gasa. Biotxarra lurzoruaren oparotasuna hobetzeko eta karbonoa bahitzeko erabiltzen da; bioolioa eta gasa, berriz, energia sortzeko edo konposatu kimikoak ekoizteko. Pirolisia aukera jasangarritzat jotzen da, emisioak murrizten dituelako, hondakinen kudeaketa errazten duelako eta ekonomia zirkularrari mesede egiten diolako.
Bi prozesu horiek funtsezkoak dira biomasa balioztatzeko eta energia-sistema garbiago eta efizienteagoetarantz aurrera egiteko.
